భారత్‌లో డిజిటల్ పేమెంట్స్ విస్తరణకు మరో కీలక అడుగు పడుతోంది. UPI లావాదేవీలకు సంబంధించి కొత్త Merchant Discount Rate (MDR) విధానం అమల్లోకి రానున్న నేపథ్యంలో ప్రముఖ డిజిటల్ పేమెంట్స్ సంస్థ PhonePe తన మర్చంట్ నెట్‌వర్క్‌ను మరింత విస్తరించేందుకు భారీ ప్రణాళికను ప్రకటించింది. ముఖ్యంగా చిన్న పట్టణాలు, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో డిజిటల్ పేమెంట్ సదుపాయాలను మరింత అందుబాటులోకి తీసుకెళ్లడంపై సంస్థ దృష్టి పెట్టింది. Financial Express నివేదిక ప్రకారం, వచ్చే 12 నెలల్లో PhonePe 20,000 మందికి పైగా ఫ్రంట్‌లైన్ సేల్స్ సిబ్బందిని నియమించనుంది. అదే సమయంలో 50 లక్షలకు పైగా పేమెంట్ డివైస్‌లను దేశవ్యాప్తంగా ఏర్పాటు చేయాలని నిర్ణయించింది. వీటిలో SmartSpeakerలు, Point-of-Sale (PoS) మెషీన్లు కూడా ఉంటాయి. PhonePe అధికారిక ప్రకటన ప్రకారం, ఈ కొత్త డివైస్‌లలో సుమారు 50 శాతం గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఏర్పాటు చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. చిన్న పట్టణాలు, గ్రామాల్లోని వ్యాపారులను డిజిటల్ పేమెంట్ వ్యవస్థలోకి తీసుకురావడం ఈ విస్తరణలో ప్రధాన లక్ష్యంగా కనిపిస్తోంది. కొత్తగా నియమించే సేల్స్ సిబ్బంది కేవలం వ్యాపారులను PhonePe నెట్‌వర్క్‌లో చేర్చడం మాత్రమే కాకుండా, వారి KYC ప్రక్రియను పూర్తి చేయడం, పేమెంట్ డివైస్‌లను ఏర్పాటు చేయడం, వాటి వినియోగంపై సహాయం అందించడం వంటి బాధ్యతలను కూడా నిర్వహించనున్నారు. ప్రత్యేకంగా Tier-6 పట్టణాలు, గ్రామీణ ప్రాంతాలపై PhonePe దృష్టి పెట్టనుంది. ప్రస్తుతం డిజిటల్ పేమెంట్స్ నగరాలు, పట్టణాల్లో విస్తృతంగా ఉన్నప్పటికీ, దేశంలోని మరింత లోతైన గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో మర్చంట్ డిజిటల్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్‌ను పెంచేందుకు ఇంకా అవకాశం ఉందని కంపెనీ భావిస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలో కొత్త సేల్స్ సిబ్బంది నియామకం, పేమెంట్ డివైస్‌ల విస్తరణను ఒకేసారి చేపట్టాలని నిర్ణయించింది. ఈ ప్రణాళిక వెనుక UPIకి సంబంధించిన కొత్త MDR వ్యవస్థ కూడా ఒక ముఖ్యమైన కారణంగా PhonePe పేర్కొంది. అక్టోబర్ 15, 2026 నుంచి నిర్దిష్ట Person-to-Merchant (P2M) UPI లావాదేవీలపై MDR అమలు కానుంది. రూ.2,000 కంటే ఎక్కువ విలువ ఉన్న అర్హత కలిగిన లావాదేవీలకు 0.4 శాతం MDR వర్తించనుంది. రూ.75,000 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ చెల్లింపులకు ఒక్కో లావాదేవీపై గరిష్ఠంగా రూ.300 పరిమితి ఉంటుంది. అయితే నెలకు UPI QR ద్వారా రూ.1 లక్ష కంటే తక్కువ మొత్తాన్ని స్వీకరించే చిన్న వ్యాపారులు ఈ MDR నుంచి మినహాయింపు పొందుతారు.
అందుబాటులో ఉన్న వివరాల ప్రకారం, UPIలో జరిగే P2M లావాదేవీల్లో దాదాపు 96 శాతం లావాదేవీలు కొత్త MDR ప్రభావానికి లోనుకావు. MDR వర్తించే సుమారు 4 శాతం లావాదేవీలు మాత్రం మొత్తం మర్చంట్ పేమెంట్ విలువలో దాదాపు 67 శాతం వాటాను కలిగి ఉంటాయని Financial Express పేర్కొంది. అంటే సాధారణంగా జరిగే చిన్న మొత్తాల డిజిటల్ చెల్లింపులపై ఈ మార్పు ప్రభావం పరిమితంగా ఉండేలా వ్యవస్థను రూపొందించారు. కొత్త MDR ద్వారా వచ్చే మొత్తంలో కొంత భాగాన్ని చిన్న వ్యాపారుల విస్తరణకు ఉపయోగించే ప్రత్యేక నిధికి కేటాయించే విధానం కూడా ఉంది. PhonePe ప్రకారం MDR ద్వారా వచ్చే మొత్తంలో 5 శాతం చిన్న వ్యాపారుల విస్తరణ కోసం ఉపయోగించే ఫండ్‌కు కేటాయించనున్నారు. ఈ ఫండ్‌ను ఉపయోగించి మరింత లోతైన గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో డిజిటల్ పేమెంట్ మౌలిక సదుపాయాలను విస్తరించే అవకాశం ఉందని కంపెనీ తెలిపింది. ఈ నిధి విధివిధానాలను RBIతో సంప్రదింపుల అనంతరం ఖరారు చేయనున్నారు. PhonePeకి ఇప్పటికే దేశవ్యాప్తంగా భారీ మర్చంట్ నెట్‌వర్క్ ఉంది. సంస్థ వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం, 2026 ఆగస్టు నాటికి 72 కోట్లకు పైగా లైఫ్‌టైమ్ రిజిస్టర్డ్ యూజర్లు, 5 కోట్లకు పైగా మర్చంట్లను కలిగి ఉంది. ఇప్పుడు గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో మరింత విస్తరణ చేపట్టడం ద్వారా ఈ నెట్‌వర్క్‌ను మరింత పెంచుకోవాలని సంస్థ లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఈ విస్తరణలో ఉద్యోగాల అంశం కూడా కీలకంగా మారింది. 20,000 మందికి పైగా కొత్త ఫ్రంట్‌లైన్ సేల్స్ ఉద్యోగులను కంపెనీ తన సొంత పేరోల్‌పై నియమించనుంది. కొత్త కార్మిక చట్టాల ద్వారా నియామక ప్రక్రియ, కంప్లయన్స్ మరింత సులభతరమయ్యాయని PhonePe పేర్కొంది. దీంతో పెద్ద సంఖ్యలో ఉద్యోగులను ఆన్-రోల్ విధానంలో వేగంగా నియమించేందుకు వీలు కలుగుతోందని సంస్థ తెలిపింది. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో డిజిటల్ పేమెంట్స్ పెరగడం వల్ల చిన్న వ్యాపారాలకు మరో ప్రయోజనం కూడా ఉండొచ్చని PhonePe చెబుతోంది. KYC పూర్తి చేసిన డిజిటల్‌గా యాక్టివ్‌గా ఉన్న మర్చంట్ల వ్యాపార లావాదేవీలపై మరింత స్పష్టమైన డేటా లభిస్తుంది. దీని ద్వారా అర్హత కలిగిన వ్యాపారులకు రుణాలు, ఇతర ఫార్మల్ ఫైనాన్షియల్ సర్వీసులు అందించే అవకాశాలు పెరగవచ్చని కంపెనీ అభిప్రాయపడింది. కొత్త MDR వ్యవస్థతో UPI పేమెంట్ ఎకోసిస్టమ్‌లో ఆదాయ పంపిణీ విధానం కూడా మారనుంది. Financial Express ప్రకారం, MDRలో 40 శాతం ఇష్యూయర్ బ్యాంకులకు, 30 శాతం మర్చంట్ అక్వైరర్లకు, 20 శాతం UPI యాప్స్‌కు, 10 శాతం భాగస్వామ్య బ్యాంకులకు వెళ్లే విధంగా నిర్మాణం ఉంది. Citi అంచనా ప్రకారం కొత్త MDR వ్యవస్థ ద్వారా బ్యాంకులు, UPI యాప్స్, పేమెంట్ అగ్రిగేటర్లకు సంవత్సరానికి రూ.10,000 కోట్ల నుంచి రూ.20,600 కోట్ల వరకు ఆదాయ పూల్ ఏర్పడే అవకాశం ఉంది. అయితే MDR విషయంలో చిన్న వ్యాపారులపై ఖర్చు భారం పడుతుందనే చర్చ కూడా కొనసాగుతోంది. FMCG డిస్ట్రిబ్యూటర్ల సంఘం ఇప్పటికే UPI లావాదేవీలపై జీరో MDR కొనసాగించాలని ప్రభుత్వాన్ని కోరింది. మరోవైపు NPCI కొత్త వ్యవస్థలో చిన్న వ్యాపారులను రక్షించే మినహాయింపులు ఉన్నాయని చెబుతోంది.
మొత్తంగా చూస్తే, UPIలో కొత్త MDR విధానం అమల్లోకి రానున్న సమయంలో PhonePe తన వ్యాపార వ్యూహాన్ని మరింత మర్చంట్-కేంద్రీకృతంగా మార్చుకుంటోంది. 20,000 మందికి పైగా కొత్త సేల్స్ సిబ్బంది, 50 లక్షలకు పైగా పేమెంట్ డివైస్‌ల ఏర్పాటు, గ్రామీణ ప్రాంతాలపై ప్రత్యేక దృష్టి వంటి చర్యలతో దేశంలోని చిన్న పట్టణాలు, గ్రామాల్లో డిజిటల్ పేమెంట్ నెట్‌వర్క్‌ను మరింత విస్తరించేందుకు కంపెనీ ప్రయత్నిస్తోంది. గ్రామీణ మార్కెట్‌లో డిజిటల్ పేమెంట్ మౌలిక సదుపాయాలు పెరగడం వల్ల మరిన్ని చిన్న వ్యాపారాలు ఆన్‌లైన్ చెల్లింపులను స్వీకరించే అవకాశం ఉంటుంది. SmartSpeakerలు, PoS మెషీన్లు వంటి పరికరాల అందుబాటుతో వ్యాపారులకు చెల్లింపులను నిర్వహించడం మరింత సులభంగా మారవచ్చు. అదే సమయంలో కొత్త సేల్స్ టీమ్ ద్వారా పేమెంట్ డివైస్‌ల ఇన్‌స్టాలేషన్, KYC, సాంకేతిక సహాయం వంటి సేవలను అందించాలని PhonePe భావిస్తోంది. కొత్త MDR విధానం అమల్లోకి వచ్చిన తర్వాత UPI ఆధారిత మర్చంట్ పేమెంట్స్ మార్కెట్‌లో మార్పులు ఎలా ఉంటాయన్నది కూడా ఆసక్తికరంగా మారింది. ముఖ్యంగా చిన్న వ్యాపారులకు ఇచ్చిన మినహాయింపులు, MDR ద్వారా ఏర్పడే ఆదాయాన్ని డిజిటల్ పేమెంట్ మౌలిక సదుపాయాల విస్తరణకు ఎలా ఉపయోగిస్తారన్నది కీలక అంశంగా ఉండనుంది. రాబోయే నెలల్లో PhonePe చేపట్టనున్న భారీ విస్తరణ ద్వారా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో మరిన్ని వ్యాపారులు డిజిటల్ పేమెంట్ వ్యవస్థలోకి చేరే అవకాశం ఉంది. 20,000 మందికి పైగా సేల్స్ సిబ్బంది నియామకం, 50 లక్షలకు పైగా పేమెంట్ డివైస్‌ల ఏర్పాటు, గ్రామీణ మార్కెట్‌పై ప్రత్యేక దృష్టి వంటి చర్యలతో కంపెనీ తన మర్చంట్ నెట్‌వర్క్‌ను మరింత విస్తరించేందుకు సిద్ధమవుతోంది.